د - در آيه 18 سوره صافّات أَ إِذا مِتْنا وَ كُنَّا تُراباً وَ عِظاماً أَ إِنَّا لَمَبْعُوثُونَ * أَ وَ آباؤُنَا الْأَوَّلُونَ * قُلْ نَعَمْ وَ أَنْتُمْ داخِرُونَ . اينك حكم وقف بر آنها چنين است : در آيه اول ، كافى است و جملهء بعدى فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌ . . . اخبارى از جانب خداى متعال است « 1 » و وقف بر نعم در آيهء دوم جايز نمىباشد ، زيرا جملهء بعدى وَ إِنَّكُمْ لَمِنَ الْمُقَرَّبِينَ معطوف جملهء محذوف است و نعم موجود ، در جاى آن قرار گرفته است . حكم در آيه سوم قالَ نَعَمْ وَ إِنَّكُمْ إِذاً لَمِنَ الْمُقَرَّبِينَ مانند آيه دوم است يعنى وقف در آن جائز نمىباشد . در آيه چهارم نيز در نعم وقف جايز نمىباشد ، زيرا آيه وَ أَنْتُمْ داخِرُونَ به جهت حال بودن براى فاعلى كه با فعل خود حذف شده است در محل نصب قرار دارد . 2 - بلى : حرف جواب است كه به وسيله آن به كلام قبل جواب داده مىشود و مختص كلامى كه در حكم منفى است ، يعنى فقط بعد از كلام منفى يا جمله‌اى كه در حكم منفى است به كار مىرود . اين كلمه 22 بار در قرآن و بر سه نوع است : 1 - 2 - ده مورد است و اكثر اهل قرائت و لغت در آنها وقف بر بلى را اختيار كرده‌اند ، زيرا جواب براى ماقبل است و تعلقى به مابعد ندارد . اين موارد عبارت‌اند از : 1 - آيه 80 و 81 سورهء بقره أَمْ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ ما لا تَعْلَمُونَ * بَلى . . . . 2 - آيه 111 و 112 سوره بقره قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ * بَلى . . . .

--> ( 1 ) - سيوطى در الاتقان جزء اول ، ص 304 مىگويد : مختار ، وقف بر آن است ، زيرا جملهء بعد از آن تعلّق به ماقبلش ندارد .